ილია ილფი (1897-1937) და ევგენი პეტროვი (1903-1942)

ბიოგრაფიული კონტექსტი

საბჭოთა ლიტერატურის ყველაზე ცნობილი სატირიკული დუეტი. ილფი (ილია ფაინზილბერგი) ოდესიდან და პეტროვი (ევგენი კატაევი) მოსკოვიდან შექმნეს ორი რომანი — თორმეტი სკამი (წიგნი) (1928) და „ოქროს ხბო” (1931), რომლებმაც საბჭოთა საზოგადოების ყოფა სატირის უკვდავ ნიმუშად აქცია. ილფი 39 წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუბერკულოზით, პეტროვი კი მეორე მსოფლიო ომის ფრონტზე დაიღუპა.

ფილოსოფიური და ფსიქოლოგიური ბირთვი

  • სიხარბის დესტრუქციულობა — განძის ძებნა ადამიანს მონსტრად აქცევს
  • ძველი და ახალი სამყაროს კონფლიქტი — ბურჟუაზიული წარსულის ნარჩენები ახალ საბჭოთა რეალობაში
  • ფარისევლობა — რელიგიურიც და საზოგადოებრივიც
  • გროტესკი, როგორც სიმართლის ფორმა — სატირული გაზვიადება უფრო მეტს ამბობს რეალობაზე, ვიდრე რეალიზმი

საკვანძო ნაშრომები

ნაწარმოებიწელითემები
თორმეტი სკამი (წიგნი)1928სიხარბე, სატირა, ძველი და ახალი სამყარო

ჰორიზონტალური კავშირები

  • ლიტერატურა: გოგოლის სატირული ტრადიცია (ჩიჩიკოვი → ოსტაპ ბენდერი); ონორე დე ბალზაკი-ს „გობსეკის” სიხარბის თემა
  • ფილოსოფია: მატერიალიზმის კრიტიკა, ილუზიების დანგრევა — ეხმიანება აბსურდი-ს
  • კინო: ოსტაპ ბენდერის არქეტიპი ჩანს გაიდაის საბჭოთა კომედიებში; „თორმეტი სკამი” მრავალჯერ ეკრანიზდა

ვერტიკალური კავშირები

ნიკოლოზ გოგოლი — „მკვდარი სულები" (1842) — ჩიჩიკოვი, ავანტიურისტი
        ↓
    ილფი და პეტროვი — [[თორმეტი სკამი (წიგნი)]] (1928) — ოსტაპ ბენდერი
        ↓
    მიხეილ ბულგაკოვი — „ოსტა და მარგარიტა" (1940) — ვოლანდი, ეშმაკის სატირა
        ↓
    საბჭოთა კომედიის კინემატოგრაფიული ტრადიცია