ანტუან დე სენტ-ეგზიუპერი (1900–1944)
ავტორის პროფილი
ფრანგი მწერალი და ავიატორი. 1944 წელს ხმელთაშუა ზღვაზე გაუჩინარდა მეორე მსოფლიო ომის სადაზვერვო ფრენის დროს. მისი ცხოვრება = მისი ფილოსოფია: მოქმედება როგორც აზრი.
განსხვავებით კამიუს აბსურდისტული აჯანყებისგან, სენტ-ეგზიუპერი სიყვარულს, პასუხისმგებლობასა და ადამიანურ კავშირებს სთავაზობს როგორც პასუხს უაზრობაზე. თუ ალბერ კამიუ ამბობს „უნდა წარმოვიდგინოთ სიზიფე ბედნიერი,” სენტ-ეგზიუპერი ამბობს: „შენ პასუხისმგებელი ხარ მათზე, ვინც მოითვინიერე.”
ცენტრალური კითხვა
რა ხდის ადამიანს ადამიანად? პასუხი: პასუხისმგებლობა სხვების წინაშე. „შენ სამუდამოდ პასუხისმგებელი ხარ იმაზე, ვინც მოითვინიერე.”
თემატური ბირთვი
სენტ-ეგზიუპერის მთელ შემოქმედებაში ორი ძირითადი ღერძი:
- მოქმედება როგორც აზრი — ფრენა, ომი, სახიფათო სიტუაციები — სწორედ მოქმედებაში ვლინდება ადამიანის ჭეშმარიტი ბუნება
- კავშირი როგორც აზრი — მარტოობა უფსკრულია; მხოლოდ სხვისთვის პასუხისმგებლობა ქმნის ცხოვრების აზრს
ნაწარმოებები
| ნაწარმოები | წელი | თემატური ფოკუსი |
|---|---|---|
| პატარა პრინცი (წიგნი) | 1943 | სიყვარული, პასუხისმგებლობა, ბავშვური სიბრძნე |
| ადამიანთა მიწა (წიგნი) | 1939 | მოვალეობა, ადამიანური კავშირი, ნებისყოფა |
კავშირი მატრიცასთან
კამიუ და სენტ-ეგზიუპერი — ორი ფრანგი თანამედროვე, ორი განსხვავებული პასუხი აბსურდზე:
- კამიუ: აჯანყება უაზრობის წინააღმდეგ — გმირობა მარტოობაში
- სენტ-ეგზიუპერი: აზრის აგება კავშირებით — გმირობა პასუხისმგებლობაში
ეს ფუნდამენტური განსხვავება მოდერნიზმის ორ პოლუსს წარმოადგენს: ინდივიდუალისტური აჯანყება vs. ჰუმანისტური ერთობა.
ჰორიზონტალური კავშირები
- ლიტერატურა: ალბერ კამიუ — ორი ფრანგი თანამედროვე, ორი პასუხი აბსურდზე
- ლიტერატურა: ფიოდორ დოსტოევსკი — პასუხისმგებლობა სხვების წინაშე = ალიოშა კარამაზოვის გზა
- ფილოსოფია: ფრიდრიხ ნიცშე — მოქმედება როგორც ღირებულების შექმნა, მაგრამ ნიცშე ინდივიდუალისტია, სენტ-ეგზიუპერი — ჰუმანისტი
- ფილოსოფია: პასკალი — გულს თავისი მიზეზები აქვს, რასაც გონება ვერ ხვდება
- კინემატოგრაფია: ტარკოვსკის გმირები — მსხვერპლი სხვისთვის როგორც უმაღლესი აქტი