მოთხრობები (ჯეკ ლონდონი)

მოთხრობები — ჯეკ ლონდონი (1899-1916)

ავტორი: ჯეკ ლონდონი · 1900

სიუჟეტის მოკლე თხრობა

კრებული მოიცავს ლონდონის ყველაზე მნიშვნელოვან მოთხრობებს. „სიცოცხლის სიყვარული” — უსახელო კაცი ალასკის უდაბნოში მარტო რჩება, დაჭრილი და შიმშილით მომაკვდავი. მიწური ინსტინქტი მას ფეხზე აყენებს: „ქანცგაცლილი იყო, მაგრამ სიცოცხლეს სიკვდილი არ სურდა.” „განდგომილი” — ბავშვი ჯონი ქარხანაში მუშაობს მანქანაზე: „საუკეთესო მუშა საუკეთესო მანქანა გახდა.” ერთ დღეს გაურბის ქარხანას. „ხორცის ნაჭერი” — მოხუცი მოკრივე ტომ კინგი ახალგაზრდა მეტოქესთან ებრძვის და მარცხდება — ბუნების კანონი, სადაც ახალი თაობა ძველს ანაცვლებს. „მექსიკელი” — ფელიპე რივერა რინგზე იბრძვის რევოლუციისთვის: „თვითონ იყო თოფი, თვითონ იყო რევოლუცია.”

---

ფილოსოფიური ბირთვი

ლონდონის მოთხრობები ორ ფილოსოფიურ ღერძზეა აგებული:

ბიოლოგიური ნატურალიზმი — გადარჩენისთვის ბრძოლა ბუნების ინდიფერენტულ გარემოში. ადამიანი = ბიოლოგიური არსება, რომლის ინსტინქტი ძლიერია ნებისყოფაზე.

სოციალური კრიტიკა — კაპიტალისტური სისტემა ადამიანს მანქანად აქცევს. სასამართლო, ბიზნესი, პოლიტიკა — ძალაუფლების ინსტრუმენტებია: „ამ მანქანას ყოველ ქალაქსა და შტატში ჰქონდა გადგმული ფეხი და სხვადასხვა ხერხით თესავდა წყვდიადსა და უსამართლობას.”

პერსონაჟები როგორც არქეტიპები

პერსონაჟი	არქეტიპი	ფუნქცია
უსახელო კაცი	სიცოცხლის ინსტინქტი	ადამიანის ბიოლოგიური გამძლეობა ყოველგვარი მორალის მიღმა
ჯონი (განდგომილი)	მონა-მანქანა	კაპიტალიზმის მსხვერპლი, რომელიც აუმბოხდება სისტემას
ტომ კინგი	დაბერებული მეომარი	ფიზიკური ძალის წარმავლობის ტრაგედია
ფელიპე რივერა	რევოლუციონერი / მსხვერპლშემწირველი	ინდივიდის თვითგანცხადება უმაღლესი მიზნისთვის

სიმბოლიკა

სიმბოლო	მნიშვნელობა	ციტატა
მგელი	ბუნების ძალა, გადარჩენის ინსტინქტი	მომაკვდავ კაცსა და მგელს შორის ბრძოლა
მანქანა/ქარხანა	კაპიტალისტური მონობა	„საუკეთესო მუშა საუკეთესო მანქანა გახდა”
რინგი	ცხოვრებისეული ბრძოლის არენა	„დასაბამიდან ასე იყო: ხალისიანად გამოდიოდა ახალგაზრდობა”

ჰორიზონტალური კავშირები

• ფრიდრიხ ნიცშე: „სიცოცხლის სიყვარულში” ადამიანი გადარჩება მხოლოდ ბიოლოგიური ნების ძალით — ძალის ნება ცხოველურ დონეზე
• ფიოდორ დოსტოევსკი: „განდგომილის” ჯონი ეხმიანება მიწისქვეშა ადამიანის აჯანყებას სისტემის წინააღმდეგ
• კარლ მარქსი: ბავშვთა შრომის, ექსპლუატაციისა და გაუცხოების თემები — მარქსისტული კრიტიკა ნარატიულ ფორმაში
• ერნესტ ჰემინგუეი: ლონდონის „კოდექსის გმირი” (ტომ კინგი, რომელიც მარცხს ღირსეულად ხვდება) — ჰემინგუეის code hero-ს წინამორბედი

ვერტიკალური ჯაჭვი

ემილ ზოლა (ფრანგული ნატურალიზმი)
    → მოთხრობები (ჯეკ ლონდონი) (ამერიკული ნატურალიზმი)
        → [[ერნესტ ჰემინგუეი]] მოთხრობები (სტოიკური ნატურალიზმი)
            → კორმაკ მაკკარტი (თანამედროვე ნატურალიზმი)