ერიხ მარია რემარკი (1898-1970)
ბიოგრაფიული კონტექსტი
ერიხ მარია რემარკი — გერმანელი მწერალი, რომლის რომანები ომისა და ემიგრაციის ტრაგედიას ასახავს. პირველი მსოფლიო ომის ფრონტზე მიღებული გამოცდილება მისი მთელი შემოქმედების საფუძველი გახდა. ნაცისტებმა მისი წიგნები დაწვეს; რემარკი ემიგრაციაში წავიდა და გერმანულ მოქალაქეობას მოაკლდა. ეს პირადი ტრაგედია პირდაპირ აისახა „ტრიუმფის თაღში”.
ფილოსოფიური და ფსიქოლოგიური ბირთვი
რემარკის ფილოსოფია — ტრაგიკული ჰუმანიზმი: ომი ანადგურებს ყველაფერს, მაგრამ ადამიანს შეუძლია დარჩეს ადამიანად. მისი გმირები ცინიკოსები არიან, რომლებსაც რწმენა დაკარგული აქვთ, მაგრამ ინარჩუნებენ სოლიდარობას, სიყვარულსა და მოვალეობის გრძნობას.
„რა უნდა მისცეს ერთმა ადამიანმა მეორეს ერთი წვეთი სითბოს გარდა? და რა უნდა იყოს ამაზე დიდი?”
რემარკის მთავარი ფილოსოფიური პრობლემა — სიცოცხლისა და სიკვდილის მუდმივი თანაარსებობა. მის რომანებში ოპერაციის მაგიდა და კაფე, სიყვარული და გვამები ერთ სცენაში ზის. ეს არა ნატურალიზმია, არამედ ეგზისტენციალური პოზიცია: სიცოცხლეს მხოლოდ სიკვდილთან სიახლოვე ანიჭებს ნამდვილ ფასს.
საკვანძო ნაშრომები
| ნაწარმოები | წელი | თემა |
|---|---|---|
| ტრიუმფის თაღი (წიგნი) | 1945 | ემიგრაცია, სიყვარული, შურისძიება |
ჰორიზონტალური კავშირები
- ლიტერატურა: ერნესტ ჰემინგუეი — „დაკარგული თაობის” მეორე ბურჯი; ჰემინგუეის მინიმალისტური სტილი vs. რემარკის ემოციური ექსპრესია — ორი განსხვავებული გზა ერთი და იმავე ტრავმის გამოსახატავად; ფიოდორ დოსტოევსკი — რავიკის მორალური დილემა (მოკლას თუ არა ჰააკე) — დოსტოევსკისეული მორალური შეკითხვაა
- ფილოსოფია: რემარკის ტრაგიკული ჰუმანიზმი ახლოსაა კამიუს აბსურდთან — სამყაროს არ აქვს აზრი, მაგრამ ადამიანმა მაინც უნდა იბრძოლოს; ეგზისტენციალიზმი
- ფსიქოლოგია: რავიკის PTSD და ემიგრანტის ტრავმა — თანამედროვე ტრავმის ფსიქოლოგიის ლიტერატურული ილუსტრაცია
- კინემატოგრაფია: „ტრიუმფის თაღი” (1948, 1985 ეკრანიზაციები); ომისშემდგომი ევროპის ატმოსფერა — იტალიური ნეორეალიზმის (როსელინი, დე სიკა) პარალელი
ვერტიკალური კავშირები
წინამორბედი: ანრი ბარბიუსი „ცეცხლი” (1916) → ანტი-ომის ტრადიცია
თანამედროვე: ერნესტ ჰემინგუეი (1899-1961), ჯონ სტაინბეკი
მემკვიდრეები: ჰაინრიხ ბიოლი → გიუნთერ გრასი → თანამედროვე ანტი-მილიტარისტული პროზა