მიგელ დე სერვანტესი (1547-1616)

ბიოგრაფიული კონტექსტი

ესპანელი მწერალი, ლეპანტოს ბრძოლის ვეტერანი, ალჟირში ტყვე, მრავალგზის ციხეში მჯდარი — სერვანტესის ცხოვრება თავადვე იყო დონკიხოტური ფათერაკი. ღარიბმა და უიღბლომ ჯარისკაცმა შექმნა ნაწარმოები, რომელიც ზოგადად პირველ თანამედროვე რომანად მიიჩნევა — დონ კიხოტი (წიგნი).

ფილოსოფიური და ფსიქოლოგიური ბირთვი

  • ილუზია vs. რეალობა — ჭეშმარიტების სუბიექტურობა; ის, რაც ერთისთვის ჯადოსნური მუზარადია, მეორისთვის დალაქის თასი
  • იდეალიზმის ტრაგედია — აბსოლუტური სიკეთე შეუთავსებელია ცინიკურ სამყაროსთან, მაგრამ ოცნების გარეშე ცხოვრება ცარიელია
  • თავისუფალი ნება — „თავისუფალი ნება გვაქვს მონიჭებული და მისი დაოკება არც მისნობას და არც რაიმე ბალახბულახს არ შეუძლია”
  • ხალხური სიბრძნე vs. წიგნიერი სიგიჟე — სანჩოსა და დონ კიხოტის დიალოგი ერთ-ერთი უდიდესი ფილოსოფიური წყვილია ლიტერატურაში

საკვანძო ნაშრომები

ნაწარმოებიწელითემები
დონ კიხოტი (წიგნი)1605/1615ილუზია და რეალობა, იდეალიზმი, თავისუფლება

ჰორიზონტალური კავშირები

  • ფილოსოფია: დონ კიხოტის „კეთილი სიგიჟე” წინ უსწრებს ეგზისტენციალიზმი-ს — ადამიანი, რომელიც თავად ქმნის აზრს აზრგარეშე სამყაროში, ანტიციპირებს აბსურდი-ს
  • ფსიქოლოგია: დონ კიხოტი არის კარლ იუნგი-ს არქეტიპული „წმინდა გიჟი” — ის, ვისი სიგიჟეც სინამდვილეში ღრმა სიბრძნეს შეიცავს
  • კინო: დონ კიხოტის გავლენა ჩანს ტერი გილიამის ფილმებში, ასევე ნებისმიერ ფილმში, სადაც იდეალისტი გმირი ეჯახება ცინიკურ რეალობას

ვერტიკალური კავშირები

[[ჰომეროსი]] → სარაინდო რომანები
        ↓
    სერვანტესი — [[დონ კიხოტი (წიგნი)]] (1605)
        ↓
    [[ფიოდორ დოსტოევსკი]] — თავადი მიშკინი, „იდეალისტი გიჟი" (1869)
        ↓
    [[ფრანც კაფკა]] — ბიუროკრატიული აბსურდი (XX ს.)
        ↓
    [[ალბერ კამიუ]] — სიზიფე, აბსურდის გმირი (XX ს.)