აქტიური წარმოსახვა
განმარტება
აქტიური წარმოსახვა (active imagination, aktive Imagination) — კარლ გუსტავ იუნგის შემუშავებული ფსიქოთერაპიული და თვითშემეცნების ტექნიკა, რომელიც აცნობიერებს არაცნობიერი შინაარსის გამოვლინებას ცნობიერი დიალოგის გზით. განსხვავებით პასიური სიზმრისგან, სადაც არაცნობიერი ცნობიერების ზედამხედველობის გარეშე მოქმედებს, აქტიური წარმოსახვა გულისხმობს ცნობიერების ნებაყოფლობით ჩართულობას სიზმრისეულ ფიგურებთან, არქეტიპებთან ან აფექტურ ხატებთან.
მეთოდი
- ცნობიერების „დამშვიდება” — რეალობის რაციონალური ფილტრების შემცირება (მაგრამ არა დაკარგვა)
- სახის, ფანტაზიის ან ფიგურის მიღება — ცნობიერება უშვებს არაცნობიერ ხატს
- დიალოგი — ცნობიერი „მე” ესაუბრება ხატს, უსვამს კითხვებს, უსმენს პასუხებს
- ფიქსაცია — დიალოგის ფიქსაცია ჩანაწერით, ნახატით, ცეკვით ან სხვა სიმბოლური მედიუმით
ტექნიკა არ არის სიზმრის თარჯიმნობა; ის არის არაცნობიერთან აქტიური თანამშრომლობა. იუნგი ამ პრაქტიკას თავად იყენებდა 1913–1930 წლებში და შედეგად შექმნა „წითელი წიგნი” (Liber Novus) — პირადი მანდალების, ალქიმიური ფიგურებისა და დიალოგების ჟურნალი.
თერაპიული ფუნქცია
აქტიური წარმოსახვა არის არაცნობიერის ცნობიერებაში ინტეგრაციის მთავარი ტექნიკური ინსტრუმენტი იუნგის ანალიტიკურ ფსიქოლოგიაში. მისი მიზანია ინდივიდუაცია — ცნობიერი „მე”-ს და არაცნობიერის უფრო ფართო Self-თან ინტეგრაცია. მისი გარეშე, იუნგის აზრით, არქეტიპული შინაარსი რჩება პროექციაში — ადამიანი ხედავს საკუთარ ჩრდილს ან ანიმას სხვა ადამიანში და ვერ ცნობიერდება ამის.
გამოყენება ხელოვნებაში — ფელინის „8½”
აქტიური წარმოსახვის ყველაზე ცნობილი ხელოვნებაში გამოყენება არის ფედერიკო ფელინის „8½” (1963). ფელინიმ ფსიქოანალიტიკოს ერნსტ ბერნჰარდის ხელმძღვანელობით ათი წელი აფიქსირებდა სიზმრებს ფერადოვან ჩანახატებად და შემდეგ ეს მასალა პირდაპირ გადაიტანა ფილმზე. ფილმის ფინალი — საცირკო არენის მარში, სადაც გვიდოს ცხოვრების ყველა ფიგურა ერთიანდება — არის აქტიური წარმოსახვის კინემატოგრაფიული ფორმა: ცნობიერი ავტორი ესაუბრება არაცნობიერ ფიგურებს და ცდილობს მათ ინტეგრაციას.
დაკავშირებული კონცეფციები
- არაცნობიერი — აქტიური წარმოსახვის მასალა
- ანიმა და ანიმუსი, ჩრდილი (არქეტიპი) — ხშირად გამოვლინდებიან როგორც დიალოგის პარტნიორები
- ინდივიდუაცია — აქტიური წარმოსახვის საბოლოო მიზანი