მოთხრობები (ჰემინგუეი)

მოთხრობები — ერნესტ ჰემინგუეი (1925-1961)

ავტორი: ერნესტ ჰემინგუეი · 1925

სიუჟეტის მოკლე თხრობა

კრებული მოიცავს ჰემინგუეის ყველაზე მნიშვნელოვან მოთხრობებს. „სუფთა, ნათელი ადგილი” — კაფეში ორი ოფიციანტი საუბრობს. უფროსი ოფიციანტი აცნობიერებს: „არარაობაა ყველაფერი და ადამიანიც არარაობაა.” ერთადერთი თავშესაფარი — სუფთა, სინათლით სავსე ადგილი. „კილიმანჯაროს თოვლიანი მთა” — მწერალი ჰარი აფრიკაში განგრენით ხრწნება. აცნობიერებს, რომ ნიჭი გაყიდა კომფორტის სანაცვლოდ. სიკვდილის წინ ჰალუცინაციაში კილიმანჯაროს მწვერვალისკენ მიფრინავს. „მკვლელები” — სასადილოში ორი დაქირავებული მკვლელი შემოდის. ბიჭი ნიკი გარბის მსხვერპლის გასაფრთხილებლად, მაგრამ ოლე ანდერსონს გაქცევა არ უნდა — ელოდება სიკვდილს: „მაგას აღარაფერი ეშველება.” „თეთრი სპილოების მსგავსი მთები” — წყვილი სადგურზე ელოდება მატარებელს და „ოპერაციაზე” საუბრობს. არც ერთხელ არ ახსენებენ აბორტს, მაგრამ მთელი კონფლიქტი ამაზეა.

---

ფილოსოფიური ბირთვი

ჰემინგუეის მოთხრობები ერთ მთავარ თემას ეყრდნობა: როგორ შეხვდეს ადამიანი მარცხს ღირსეულად. სამყარო „არარაობაა”, სიკვდილი გარდაუვალი, სიყვარულიც წარმავალი — მაგრამ ადამიანის ღირსება ზუსტად იმაში მდგომარეობს, თუ როგორ ხვდება ამ სიცარიელეს.

„არარაობაა ყველაფერი და ადამიანიც არარაობაა… მამაო არარაობავ, რომელი ხარ არარაობასა შინა, არარაობა იყავნ სახელი შენი…”

ეს „არარაობის ლოცვა” — ტრადიციული რელიგიის ჩანაცვლება აბსოლუტური სიცარიელით — ჰემინგუეის ფილოსოფიის კონცენტრატია.

პერსონაჟები როგორც არქეტიპები

პერსონაჟი	არქეტიპი	ფუნქცია
უფროსი ოფიციანტი	ეგზისტენციალური სტოიკოსი	იცის „არარაობის” შესახებ, მაგრამ ინარჩუნებს ღირსებას
ჰარი	დაკარგული ხელოვანი	ნიჭი გაყიდა კომფორტში, სიკვდილი = სულიერი სიკვდილის ფიზიკური დასტური
ოლე ანდერსონი	ბედისწერასთან შეგუებული	აბსოლუტური პასიურობა სიკვდილის წინ
ნიკ ადამსი	ინიციაციის გამვლელი	ბოროტებისა და სიკვდილის შემეცნება

სიმბოლიკა

სიმბოლო	მნიშვნელობა	ციტატა
კაფე/სინათლე	წესრიგი თთქვმის წინააღმდეგ	„ეს სუფთა და სასიამოვნო კაფეა… სინათლე დიდებული საქმეა”
ლეოპარდი კილიმანჯაროზე	იდეალისკენ სწრაფვა	„კაცმა არ იცის, რამ აიყვანა იმ სიმაღლეზე”
თეთრი სპილოები	არდაბადებული ბავშვი, დანაკარგი	„მშვენიერი მთებია… თეთრ სპილოებს სულაც არა ჰგავს”

ჰორიზონტალური კავშირები

• ფრიდრიხ ნიცშე: „არარაობის” ლოცვა — ნიჰილიზმის ლიტერატურული კულმინაცია, ნიცშეს „ღმერთი მოკვდა” პროზაული ექო
• ალბერ კამიუ: ოლე ანდერსონის შეგუება სიკვდილთან — აბსურდის ფილოსოფიის ნარატიული ილუსტრაცია
• ფრანც კაფკა: „მკვლელებში” სისტემის წინაშე ადამიანის უმწეობა ეხმიანება კაფკასეულ ტრაპს
• კარლ იუნგი: ჰარის საკუთარ ნიჭთან და ჩრდილთან ბრძოლა — ხელოვანის ინდივიდუაციის წარუმატებლობა

ვერტიკალური ჯაჭვი

მარკუს ავრელიუსი (სტოიკური ფილოსოფია)
    → [[ედგარ ალან პო]] (ადამიანის ფსიქიკის ბნელი მხარე)
        → მოთხრობები (ჰემინგუეი) (ეგზისტენციალური სტოიციზმი)
            → [[ალბერ კამიუ]] (აბსურდის ფილოსოფია)
                → რეიმონდ კარვერი (მინიმალისტური რეალიზმი)