სევერანსი (Severance, 2022–)

რეჟისორი: ბენ სტილერი · შემქმნელი: დენ ერიქსონი · სტუდია: Apple TV+

სიუჟეტის მოკლე თხრობა

კორპორაცია Lumon Industries თანამშრომლებს სთავაზობს ქირურგიულ პროცედურას სახელად severance — ტვინში ჩანერგილ ჩიპს, რომელიც მეხსიერებას ორად ყოფს. სამსახურში შესვლისას ადამიანი ხდება „innie“ — სამუშაო მე, რომელსაც გარე ცხოვრების არავითარი მოგონება არ აქვს. ლიფტიდან გამოსვლისას ის ხდება „outie“ — პირადი მე, რომელსაც არ ახსოვს, რა გააკეთა სამუშაო საათებში.

მთავარი გმირი მარკ სკაუტი ამ პროცედურას ცოლის სიკვდილის შემდეგ ირჩევს: მას სურს, დღეში რვა საათი მაინც არ ახსოვდეს საკუთარი მწუხარება. ის ხელმძღვანელობს „მაკრომონაცემთა დახვეწის“ (Macrodata Refinement) განყოფილებას, სადაც თანამშრომლები ეკრანზე რიცხვებს ალაგებენ იმის ცოდნის გარეშე, თუ რას ნიშნავს ეს სამუშაო.

რას აანალიზებს სერიალი

სერიალის ცენტრალური მიგნება ისაა, რომ ის სამუშაოსა და ცხოვრების ბალანსის იდეალს სიტყვასიტყვით ასრულებს — და აჩვენებს, რომ შედეგი საშინელებაა.

სეგმენტაცია სრულყოფილია: outie-ს სამუშაო აბსოლუტურად არ აწუხებს. არავითარი რუმინაცია, არავითარი შემოჭრა, სრული ფსიქოლოგიური გამიჯვნა. ეს არის ზუსტად ის, რასაც აღდგენის კვლევა რეკომენდაციად ასახელებს — მიყვანილი ლოგიკურ ბოლომდე.

და ფასი: innie-სთვის ცხოვრება მთლიანად სამუშაოა. მისი მთელი არსებობა ოფისშია. მას შვებულება არ აქვს, ბავშვობა არ აქვს, არჩევანი არ აქვს. სერიალის ყველაზე მჩხვლეტი დეტალი ისაა, რომ innie-ს არ შეუძლია სამსახურის დატოვება — რადგან სამსახურის დატოვება მისთვის სიკვდილის ტოლფასია.

აქედან გამომდინარეობს სერიალის მთავარი პოლიტიკური არგუმენტი: „ბალანსი“ არასწორი ჩარჩოა, თუ სამუშაო თავად უაზროა. მარკის outie-მ სამუშაოს დავიწყება იყიდა, მაგრამ ვერავინ იყიდა innie-სთვის აზრი. Macrodata Refinement-ის უაზრობა შემთხვევითი დეტალი არაა — ის დიაგნოზია.

არქეტიპული და ფილოსოფიური ანალიზი

კარტეზიანული დუალიზმის პაროდია. severance პროცედურა დეკარტისეულ გონება-სხეულის გაყოფას ბიუროკრატიულ პროცედურად აქცევს. მაგრამ სერიალი აჩვენებს, რომ გაყოფილი მე არ არის ორი ნახევარი — ის ორი სრული ადამიანია, რომელთაგან ერთი მეორის ტყვეა.

ჰანის მიღწევის სუბიექტი, პირდაპირ ხორცშესხმული. ჰანის თეზისი — „ექსპლუატატორი იმავდროულად ექსპლუატირებულია“ — სერიალში სიუჟეტად იქცევა: outie ხელს აწერს ხელშეკრულებას, რომლის ტვირთსაც innie ზიდავს. ეს არის თვითექსპლუატაცია, რომელიც ორ სხეულად გაიშალა. მარკი თავად არის საკუთარი თავის დამსაქმებელი და საკუთარი თავის მონა.

გაუცხოება, სრული ფორმით. მარქსის ოთხივე გათიშვა აქ ერთდროულადაა: პროდუქტისგან (არავინ იცის, რას აკეთებს), პროცესისგან (რიცხვები „საშინლად“ გამოიყურება ინტუიციურად, ახსნის გარეშე), სახეობრივი არსისგან (innie-ს შემოქმედებითი ცხოვრება არ აქვს), და სხვებისგან (განყოფილებები ერთმანეთს ვერ ხედავენ).

კაფკასეული სტრუქტურა. Lumon-ის „მმართველი ხელშეკრულება“, დამფუძნებელ კიერის კულტი, აბსურდული სასჯელები („break room“), წესები, რომელთა ლოგიკაც არასოდეს იხსნება — ეს „პროცესის“ პირდაპირი მემკვიდრეობაა. განსხვავება ისაა, რომ კაფკასთან ბრალდებული სასამართლოს ეძებს; აქ თანამშრომლებს კორპორაცია უყვართ, რადგან სხვა არაფერი იციან.

ესთეტიკა როგორც არგუმენტი. თეთრი დერეფნები, 1970-იანების კომპიუტერები, უფანჯრო სივრცე, ლურჯი-მწვანე პალიტრა. სერიალის ვიზუალური ენა შეგნებულად უდროოა — ეს არ არის მომავალი, ეს არის ოფისი, რომელიც ყოველთვის იყო.

ჰორიზონტალური კავშირები

ვერტიკალური ჯაჭვი

  • წინამორბედები: ჰერმან მელვილი, „ბარტლბი“ (1853) → ფრანც კაფკა, პროცესი (წიგნი) (1925) → ჩარლი ჩაპლინი, „თანამედროვე დროება“ (1936) → ჯორჯ ორუელი, 1984 (წიგნი) (1949) → „ბრძოლის კლუბი“ და „ოფისური სივრცე“ (1999)
  • მემკვიდრეები: პოსტპანდემიური შრომის დისკურსი, „გათიშვის უფლების“ კანონმდებლობა, ალგორითმული მენეჯმენტის კრიტიკა