ჯონ გრინდერი (1940–)
როლი მატრიცაში
გრინდერი არის ის, ვინც NLP-ს ენა მისცა — ორივე მნიშვნელობით. ლინგვისტიკის ასისტენტ-პროფესორი სანტა-კრუზში, ჩომსკის ტრანსფორმაციული გრამატიკის სპეციალისტი, რომელმაც აკადემიური აპარატი კლინიკურ პრაქტიკაში გადაიტანა.
მისი გადამწყვეტი ნაბიჯი კონცეპტუალურად მარტივია და შედეგებით უზარმაზარი: ჩომსკის ღრმა და ზედაპირული სტრუქტურა თერაპიულ დიაგნოსტიკურ იარაღად აქცია. თუ წინადადება არის ღრმა სტრუქტურის ტრანსფორმირებული, გაღარიბებული ვერსია, მაშინ ტრანსფორმაციის კვალის მიდევნებით შეიძლება იმის აღდგენა, რაც კლიენტმა წაშალა. ასე დაიბადა მეტა-მოდელი.
ბენდლერისგან განსხვავებით, გრინდერი მუდმივად ცდილობდა მიმდინარეობის მეთოდოლოგიურ დისციპლინირებას. სწორედ ის აღმოჩნდა NLP-ის ყველაზე სერიოზული შიდა კრიტიკოსი.
ძირითადი ნაშრომები
| ნაშრომი | წელი | წვლილი |
|---|---|---|
| მაგიის სტრუქტურა I (წიგნი) | 1975 | ტრანსფორმაციული გრამატიკა თერაპიაში |
| მილტონ ერიქსონის ჰიპნოზური ტექნიკის პატერნები (წიგნი) | 1975 | ერიქსონის პატერნების ფორმალიზება |
| მაგიის სტრუქტურა II (წიგნი) | 1976 | პარაშეტყობინებები; პოლემიკა ბეიტსონთან |
| ბაყაყებიდან უფლისწულებამდე (წიგნი) | 1979 | სემინარული NLP |
| ნეიროლინგვისტური პროგრამირება, ტომი I (წიგნი) | 1980 | სტრატეგიები, TOTE |
| Whispering in the Wind (კარმენ ბოსტიკ სენტ-კლერთან) | 2001 | „ახალი კოდი“ და თვითკრიტიკა |
„ახალი კოდი“ — თვითრევიზია
გრინდერის ყველაზე საინტერესო ინტელექტუალური აქტი არის საკუთარი შექმნილის უარყოფა.
2001 წელს, Whispering in the Wind-ში, ის აცხადებს, რომ კლასიკური NLP მცდარ გზას დაადგა: ის ზედმეტად დაეყრდნო ცნობიერ, პროცედურულ ტექნიკებს და თერაპევტს მანიპულატორად აქცია. „ახალი კოდი“ (New Code NLP), რომელსაც ის „NLP-ის ფერარს“ უწოდებს, აქცენტს არაცნობიერზე, კონტექსტის ეკოლოგიურ ვალიდობასა და „მაღალი პროდუქტიულობის მდგომარეობაზე“ გადააქვს.
აქვე ის NLP-ს ხელახლა განსაზღვრავს — არა როგორც თერაპიულ სისტემას, არამედ როგორც მოდელირების ტექნოლოგიას:
„NLP არის მოდელირების ტექნოლოგია, რომელიც ფოკუსირებულია იმ განსხვავებებზე, რომლებიც განასხვავებენ გენიოსის შესრულებას საშუალო შემსრულებლისგან ერთსა და იმავე სფეროში“
ეს ვიწრო განსაზღვრება მიმდინარეობის უმეტეს კომერციულ პრეტენზიას ჩამოაცილებს — რაც, სავარაუდოდ, სწორედ მიზანი იყო.
პოლემიკა ბეიტსონთან
გრეგორი ბეიტსონმა პირველი ტომის წინასიტყვაობა დაწერა და NLP-ის ინტელექტუალურ ნათლიად ითვლება. მიუხედავად ამისა, მეორე ტომში ავტორები სწორედ მას ედავებიან: ბეიტსონისთვის არავერბალური კომუნიკაცია მეტა-დონეა და უფრო „ჭეშმარიტი“; გრინდერისა და ბენდლერისთვის ყველა არხი თანასწორია. ეს არის იშვიათი შემთხვევა, როცა მოწაფეები მასწავლებელს ღიად და ტექნიკურად ეკამათებიან.
კავშირები
- რიჩარდ ბენდლერი — თანადამფუძნებელი, შემდეგ ოპონენტი
- მილტონ ერიქსონი — მოდელირების მთავარი ობიექტი
- ნეიროლინგვისტური პროგრამირება — მიმდინარეობა
- ედმუნდ ჰუსერლი / ფენომენოლოგია — სენსორულ გამოცდილებაზე დაბრუნების იმპერატივი
- ჯორჯ ორუელი / 1984 (წიგნი) — გრინდერისეული თეზისი ენის ძალაზე ორუელის ნიუსპიკის ინვერსიაა