ბიუნგ-ჩულ ჰანი (1959–)
როლი მატრიცაში
სამხრეთკორეულ-გერმანელი ფილოსოფოსი, რომელმაც ჰაიდეგერზე დაწერა დისერტაცია და შემდეგ თანამედროვეობის ყველაზე ლაკონური დიაგნოსტიკოსი გახდა. ჰანის მნიშვნელობა მატრიცისთვის ერთი ნაბიჯითაა განსაზღვრული: მან ფუკოს დისციპლინური საზოგადოება მიიყვანა მის ლოგიკურ ბოლომდე და აჩვენა, რომ ის უკვე დამთავრდა.
ჰანის თეზისი: XXI საუკუნის ძალაუფლება აღარ მუშაობს აკრძალვით. ის მუშაობს ნებართვით.
ცენტრალური კონცეფციები
მიღწევის საზოგადოება (Leistungsgesellschaft). მიშელ ფუკოს დისციპლინური საზოგადოება — ციხე, საავადმყოფო, ქარხანა, ყაზარმა — ნეგატიური იმპერატივით იმართებოდა: არ შეიძლება. მისი სუბიექტი „მორჩილების სუბიექტი“ იყო. თანამედროვე საზოგადოება — ფიტნეს-ცენტრი, საოფისე კოშკი, ტექნოლოგიური ჰაბი, ლაბორატორია — პოზიტიური იმპერატივით იმართება: შეგიძლია.
“The positivity of CAN is much more efficient than the negativity of SHOULD.” („შეძლების პოზიტიურობა გაცილებით ეფექტურია, ვიდრე ვალდებულების ნეგატიურობა“) — The Burnout Society, გვ. 8–9
მიღწევის სუბიექტი (Leistungssubjekt). ის აღარ ემორჩილება უფროსს — ის არის „საკუთარი თავის მეწარმე“. და სწორედ აქ არის ჰანის ცენტრალური, არაკომფორტული დაკვირვება:
“The achievement-subject exploits itself until it burns out. In the process, it develops auto-aggression… The exploiter is simultaneously the exploited.” („მიღწევის სუბიექტი საკუთარ თავს ექსპლუატირებს, სანამ არ დაიწვება. ამ პროცესში ის ავითარებს ავტოაგრესიას… ექსპლუატატორი იმავდროულად ექსპლუატირებულია“) — The Burnout Society, გვ. 49
აქედან გამომდინარეობს ის, რაც ჰანს ყველაზე მეტად აქცევს XXI საუკუნის ფილოსოფოსად: ექსპლუატაცია, რომელსაც მსხვერპლი არ ჰყავს გარეთ, წინააღმდეგობის ობიექტსაც კარგავს. კლასობრივი ბრძოლა შესაძლებელია მაშინ, როცა მჩაგვრელი სხვაა. როცა მჩაგვრელი შენვე ხარ, ბრძოლა ავტოაგრესიად იქცევა — და სწორედ ამიტომ, ჰანის აზრით, ეპოქის დამახასიათებელი პათოლოგია სიგიჟიდან და დანაშაულიდან დეპრესიასა და გადაწვაზე გადაინაცვლა.
“The complaint of the depressive individual, ‘Nothing is possible,’ can only occur in a society that thinks ‘Nothing is impossible.‘” („დეპრესიული ინდივიდის ჩივილი — „არაფერია შესაძლებელი“ — მხოლოდ იმ საზოგადოებაში შეიძლება გაჩნდეს, რომელიც ფიქრობს, რომ „არაფერია შეუძლებელი““) — The Burnout Society, გვ. 9
პოზიტიურობის ჭარბობა. ჰანისთვის გადაწვა არ არის ნეგატიურობის (ჩაგვრის, აკრძალვის) შედეგი, არამედ პოზიტიურობის ჭარბობის — შესაძლებლობების, ოპციების, „yes we can“-ის. ნეგატიურობის — უარის, „არა“-ს, საზღვრის — სტრუქტურულმა გაქრობამ სუბიექტს ჩერების უნარი წაართვა.
კრიტიკა
ჰანის სისუსტე მისივე ძალის მეორე მხარეა. ის აფორისტულად წერს, ემპირიულ მასალას თითქმის არ იშველიებს და ზოგადდება იმ სოციალურ ფენაზე, რომელსაც არჩევანი აქვს — ავტონომიური ინტელექტუალური მუშაკი. საწყობის მუშაკი ალგორითმული მენეჯმენტის ქვეშ ან პლატფორმული კურიერი ძალიან კარგად იცნობს ფუკოსეულ დისციპლინას; მისთვის „მიღწევის საზოგადოება“ პრივილეგირებული აღწერაა. ჰანის დიაგნოზი ზუსტია ერთი კლასისთვის და მოკლებული სხვისთვის.
ეს არ აუქმებს მის ღირებულებას — უბრალოდ განსაზღვრავს მის არეალს. და სწორედ ეს არეალი ემთხვევა თანამედროვე IT-შრომას.
ძირითადი ნაშრომები
| ნაშრომი | ორიგინალი | წელი |
|---|---|---|
| დაღლილობის საზოგადოება (წიგნი) | Müdigkeitsgesellschaft | 2010 |
| გამჭვირვალობის საზოგადოება | Transparenzgesellschaft | 2012 |
| ფსიქოპოლიტიკა | Psychopolitik | 2014 |
| ერების გაძევება | Die Austreibung des Anderen | 2016 |
კავშირები
- დაღლილობის საზოგადოება (წიგნი) — ცენტრალური ნაშრომი
- პროფესიული გადაწვა — ჰანი აძლევს ფილოსოფიურ ჩარჩოს იმას, რასაც კრისტინა მასლაკი ემპირიულად ზომავს
- სამუშაო და ცხოვრების ბალანსი — ჰანის ხედვით თავად ტერმინი პრობლემურია: ის გულისხმობს, რომ ორი მხარე გაწონასწორებადია, მაშინ როცა მიღწევის სუბიექტს საზღვარი შიგნიდან აქვს გაუქმებული
- მარტინ ჰაიდეგერი — ჰანის აკადემიური საწყისი; დროის, მოწყენილობისა და ყოფიერების თემატიკა
- გაუცხოება — ჰანთან გაუცხოება ახალ ფორმას იღებს: არა შრომის პროდუქტისგან, არამედ დასვენების უნარისგან
- ნიჰილიზმი — „არაფერია შესაძლებელი“ როგორც სიჭარბის და არა სიცარიელის შედეგი
- სევერანსი (სერიალი) — მიღწევის სუბიექტის ლიტერალიზაცია: თვითექსპლუატაცია, რომელიც ქირურგიულად გაორებულია