ონორე დე ბალზაკი

ონორე დე ბალზაკი (1799–1850)

ბიოგრაფიული კონტექსტი

ფრანგი მწერალი, „ადამიანური კომედიის” (La Comédie humaine) შემქმნელი — 90+ ნაწარმოებისგან შემდგარი ციკლი, რომელიც ფრანგულ საზოგადოებას XIX საუკუნეში ანატომიურად აკვირდება. ბალზაკი = სოციალური რეალიზმის მამა, რომელმაც ლიტერატურა მეცნიერებად აქცია: ყოველ პერსონაჟს ეკონომიკური, ფსიქოლოგიური და სოციალური მოტივაცია აქვს.

ფილოსოფიური პროფილი

ბალზაკის ცენტრალური კითხვა: რა აკეთებს ფული ადამიანის სულს?

მისი სამყარო = კაპიტალისტური პარიზი, სადაც ფული, ამბიცია და ვნება ერთმანეთს ანადგურებს. განსხვავება ფიოდორ დოსტოევსკი-სგან: დოსტოევსკი იკვლევს სულს ღმერთთან მიმართებაში; ბალზაკი — სულს ფულთან და საზოგადოებასთან მიმართებაში.

ბალზაკი მატრიცაში

კავშირი	არსი
ფიოდორ დოსტოევსკი	დოსტოევსკიმ ბალზაკის „ევგენია გრანდე” თარგმნა ახალგაზრდობაში. ბალზაკის გავლენა → დოსტოევსკის სოციალური რეალიზმი
ფრანც კაფკა	ბალზაკის ბიუროკრატიული პარიზი → კაფკას ბიუროკრატიული აბსურდი. პოლკოვნიკი შაბერი = იოზეფ კ.-ს წინამორბედი
ალბერ კამიუ	ბალზაკის მერსო არ არსებობს — მის სამყაროში ყველა მოქმედებს, ყველას სურვილი აქვს. კამიუ = ბალზაკის ანტი-თეზისი

ძირითადი ნაწარმოებები მატრიცაში

ნაწარმოები	წელი	ბირთვი
მამა გორიო (წიგნი)	1835	მამის უპირობო სიყვარული vs. შვილების ეგოიზმი — პარიზული ამბიციის ანატომია
გობსეკი (წიგნი)	1830	მევახშე როგორც პარიზის ფარული ღმერთი — ფულის ფილოსოფია
შაგრენის ტყავი (წიგნი)	1831	სურვილი = სიკვდილი — ფაუსტური გარიგების ფრანგული ვერსია
პოლკოვნიკი შაბერი (წიგნი)	1832	„მკვდარი” ადამიანი ბიუროკრატიულ სამყაროში — იდენტობის განადგურება
ცეზარ ბიროტო (წიგნი)	1837	პატიოსნება კაპიტალიზმში — ბალზაკის ერთადერთი „დადებითი” გმირი
შუანები (წიგნი)	1829	სიყვარული პოლიტიკურ ქარიშხალში — ისტორიული რომანი
ოცდაათი წლის ქალი (წიგნი)	1831	ქალის ტრაგედია პატრიარქალურ საზოგადოებაში

ვერტიკალური ჯაჭვი

ვალტერ სკოტი (ისტორიული რომანი, XIX ს. დასაწყისი)
    ↓
**ონორე დე ბალზაკი** — „ადამიანური კომედია" (1829-1850)
    ↓
გუსტავ ფლობერი — „მადამ ბოვარი" (1857)
    ↓
ემილ ზოლა — ნატურალიზმი (1870-ები)
    ↓
[[ფიოდორ დოსტოევსკი]] — ფსიქოლოგიური რეალიზმი (1860-1880)